« سيشربوا بها » علاوه بر اين ، نوشيدن ، وفا كردن ، اطعام نمودن و ترسيدن ، همه را در يك سياق آورده و فرموده « يشربون ، يوفون ، يخافون ، يطعمون » و نيز ذكر تفجير در جمله * ( « يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً » ) * مؤيد ديگرى است ، براى اينكه ظهور دارد در اينكه شكافتن چشمه و جارى ساختن آب آن را با اسباب اين كار انجام مىدهند ، كه همان وفا و اطعام و خوف است ، پس حقيقت اين اعمال همان تفجير عين است . مفسرين در تفسير مفردات اين دو آيه و اعراب آنها سخنانى بسيار و مختلف دارند كه در تفاسير مفصل آمده ، هر كس بخواهد از آنها مطلع شود بايد به تفاسير مطول مراجعه كند . * ( « يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّه مُسْتَطِيراً » ) * كلمه « مستطير » اسم فاعل از فعل « استطار » است ، كه به معناى فاش كردن و منتشر كردن در اقطار است به منتها درجه انتشار ، و بطورى كه گفته‌اند « 1 » : اين كلمه بليغتر از كلمه « طار » است ، وقتى مىگويند : « استطار الحريق » معنايش اين است كه دامنه آتشسوزى گسترده شد ، و يا وقتى مىگويند : « استطار الفجر » ، معنايش اين است كه روشنى صبح گسترده گشت . و منظور از « استطار شر آن روز » شر روز قيامت است ، كه روز به نهايت رسيدن شدائد و اهوال و عذابها است . و مراد از « ايفاى به نذر » همان معناى معروف آن است . و اينكه بعضى گفته‌اند : مراد از آن تصميم قلبى بر عمل به واجبات ، و يا پيروى شارع در همه احكام اوست ، خلاف ظاهر لفظ است ، و هيچ دليلى در كلام بر اين سخن دلالت نمىكند . * ( « وَيُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّه مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً » ) * ضمير در جمله « على حبه » - به طورى كه از ظاهر عبارت بر مىآيد - به كلمه « طعام » بر مىگردد ، و منظور از « حب طعام » اشتياق و اشتهاى زياد به طعام است ، به خاطر شدت احتياج به آن ، مؤيد اين معنا آيه شريفه « لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ » است « 2 » . ولى بعضى « 3 » از مفسرين گفته‌اند : ضمير به خداى سبحان بر مىگردد ، و معناى آيه اين است كه طعام را به خاطر محبتى كه به خدا دارند به ديگران مىخورانند ، نه به خاطر ثوابى كه خدا به ايشان بدهد . ليكن جمله * ( « إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْه اللَّه » ) * كه حكايت كلام ايشان است

--> ( 1 ) روح المعانى ، ج 29 ، ص 155 . ( 2 ) هرگز به خير و خوبى نمىرسيد مگر وقتى كه از آنچه دوست مىداريد انفاق كنيد . سوره آل عمران ، آيه 92 . ( 3 ) تفسير قرطبى ، ج 10 ، ص 128 .